X
GO

Gezuiverd afvalwater

Bronnen

Gezuiverd bedrijfsafvalwater

Indien op het bedrijf een afvalwaterzuiveringsinstallatie aanwezig is, kan het gezuiverd afvalwater (effluent) van die installatie hergebruikt worden. Dit kan enerzijds ingezet worden voor laagwaardige doeleinden zoals bv. 1e reinigingswater voor stallen, maar kan anderzijds ook gebruikt worden voor hoogwaardigere toepassingen mits de kwaliteitsnormen gehaald worden.

Gezuiverd afvalwater van RWZI’s

Daarnaast biedt Aquafin zijn gezuiverd afvalwater aan als alternatief voor toepassingen die geen drinkwaterkwaliteit vereisen. Dit gezuiverd afvalwater kan gebruikt worden voor allerhande laagwaardige toepassingen zoals voor het reinigen van stallen en machines, het verspuiten van herbiciden, het gebruik voor irrigatie, wassen van aardappelen… Het is dus niet geschikt voor menselijke consumptie, het rechtstreeks besproeien van fruit en de irrigatie van groenten die rauw worden gegeten, aangezien dit water vaak de bacterie E. coli bevat. De standaardparameters waarop het gezuiverd afvalwater wordt gecontroleerd zoals stikstof, fosfor, biologisch en chemisch zuurstofverbruik, ... vind je via deze website terug per rioolwaterzuiveringsinstallatie.

Mits het afsluiten van een overeenkomst en een administratieve vergoeding (160 €/maand excl. BTW) kon de afgelopen jaren op tijdelijke basis gezuiverd afvalwater opgehaald worden op de zuiveringsinstallaties van Aquafin. Vooral tijdens de langdurige droogteperiodes bleek dit een noodoplossing voor onder andere de landbouw en openbare besturen.

Op advies van de Vlaamse Milieumaatschappij werden de toepassingsmogelijkheden voor irrigatie en bewatering opgenomen in een OVAM-grondstofverklaring. Via die verklaring kunnen afnemers eenduidig nagaan of het water geschikt is voor de toepassing waarvoor men het wil gebruiken.

Wie gezuiverd afvalwater wil afhalen op een opengestelde installatie vult eenvoudig het aanvraagformulier in op de website van Aquafin. Na goedkeuring van deze aanvraag zal een contractnummer worden toegekend waarmee je op de opengestelde waterzuiveringsinstallaties effluentwater kan afhalen.

Foto: gezuiverd afvalwater in het waterzuiveringsstation aan de Nerenhoek (bron: HLN)

Voor meer info kun je terecht op https://www.aquafin.be/nl-be.

Op de waterradar.be vind je onmiddellijk een overzicht van effluent dat beschikbaar gesteld wordt door Aquafin.

Gezuiverd afvalwater van voedingsbedrijven

Vanuit koepelorganisatie voor de voedingsindustrie Fevia stellen een aantal voedingsbedrijven in droogteperiodes hun gezuiverd afvalwater ter beschikking van landbouwers. Let wel: het afvalwater van de voedingsindustrie bevat meestal veel zouten: de bedrijven ontkalken hun water immers door middel van zouten. Het zoutgehalte reduceren is dus een belangrijk aandachtspunt bij hergebruik van gezuiverd afvalwater voor irrigatie. Dit werd ook opgemerkt in het project Irrigatie 2.0 van Inagro. 

Meer info hierover vind je op de website van Fevia. Je vindt de lijst met deelnemende bedrijven via onderstaande link. Aanvragen moeten rechtstreeks bij de bedrijven in kwestie worden ingediend.

Op de waterradar.be vind je onmiddellijk een overzicht van effluent dat beschikbaar gesteld wordt door Aquafin als door voedingsbedrijven.

Effluent uit compostering/vergisting en mestverwerking

Naast afvalwater uit de voedingsindustrie, kan water uit afvalverwerking (compostering/vergisting) en mestverwerking ook gebruikt worden. Bij dit afvalwater moet echter wel gelet worden op het gehalte koper (Cu) en zink (Zn). Voor effluent uit mestverwerking is hygiënisatie ook nodig i.v.m. mens-, dier- en plantpathogenen. Deze hygiënisatie is ook nodig voor effluent van RWZI’s i.v.m. mens- en dierpathogenen. Voor gewassen als wortelen die rauw geconsumeerd worden zijn deze risico’s het grootst. Deze risico’s zijn iets minder voor gewassen als aardappel, mais en bladgroenten, en niet-voeding loopt het laagste risico (bron: WATERKETEN).

Spuistroom

Spuistroom is het overtollige voedingswater, afkomstig van de teelt van planten op groeimedium, dat niet langer in het teeltsysteem gebruikt wordt. Het gebruik van grondwater is in de praktijk een belangrijke reden om te spuien, omdat grondwater veel natrium bevat. Ook ontsmettingssystemen met chemicaliën kunnen een oorzaak voor accumulatie van ballaststoffen zijn. Daarnaast kan spoelwater van filters een oorzaak van spuistroom zijn, door speciale filters in te zetten kan dit spoelwater gereduceerd worden (bron: S.O.Spuistroom). Omdat spuistroom binnen de mestwetgeving is gecatalogiseerd als ‘andere’ meststof is lozen van dit nutriëntenrijk water in openbare rioleringen, oppervlakte- of grondwater water niet toegelaten tenzij dit opgenomen is in de milieuvergunningen en de spuistroom aan de lozingsvoorwaarden voldoet.  In de zomerperiode (16 februari – 31 augustus) kan spuistroom als meststof uitgespreid worden op landbouwgrond conform de geldende bemestingsvoorschriften. De winterperiode (1 september – 15 februari) komt overeen met de zogenaamde ‘uitrijverbodsperiode’ waarin spuistroom niet op landbouwgrond mag gebracht worden tenzij de teler beschikt over een attest van lage stikstofinhoud. Daarom moet op bedrijven met teelten op groeimedium sowieso voldoende opslagcapaciteit aanwezig zijn voor de opvang van de spuistroom geproduceerd tijdens de winter (bron: Telen zonder spui in de glastuinbouw).

In droge jaren diende er in de glastuinbouw frequenter beroep gedaan te worden op alternatieve waterbronnen zoals grondwater en leidingwater. Vooral leidingwater is erg duur. Door het reduceren en/of zuiveren van spuistroom kunnen kosten voor alternatieve waterbronnen verminderd worden. Een van de redenen voor spuistroomproductie is een afwijkende samenstelling van water door een te hoog chloor of natriumgehalte. Door deze ballaststoffen te verwijderen uit het water kan spuistroomproductie worden gerecirculeerd. Voor recirculatie van de spuistroom is het ook van belang residuen van gewasbeschermingsmiddelen uit het water te verwijderen. Hiervoor zijn diverse technologieën voor beschikbaar, waaronder actief kool.

Ook kan drainwater van een trayveld opgevangen en hergebruikt worden. Er kan dan steeds gebruik gemaakt worden van kwalitatief uitgangswater, en ook kan het meststofverbruik verminderen wanneer het water hergebruikt wordt.

Vergunning

Voor lozing van via rietvelden gezuiverd restwater moet een bedrijf over een lozingsvergunning beschikken en het geloosde water moet voldoen aan de opgelegde lozingsnormen, onder andere voor stikstof en fosfor (bron: Landbouw en water deel 3). Er is geen vergunning nodig voor het gebruik van effluent van RWZI’s. Voor het leveren van gezuiverd afvalwater uit de voedingsindustrie aan landbouwers moet het voedingsbedrijf een grondstofverklaring hebben (bron: Fevia). Voorwaarden voor gebruik van het effluent zijn:

  • Gelijkmatige verspreiding over jaarlijks opgegeven percelen
  • Niet op percelen binnen Speciale Beschermingszones & Beschermingszones rond drinkwatergebieden
  • Niet gelijktijdig afvoer via drainage buizen
  • Aandacht voor hoog zoutgehalte (indien van toepassing) door gebruiker
  • Enkel bij gunstige hydrologische en klimatologische omstandigheden
  • Vermijden elk menselijk contact
  • Afgehaald water moet zo snel mogelijk gebruikt worden
  • Gebruiker -> bescherming voedselveiligheid
  • Mestwetgeving van toepassing (bron: WATERKETEN)

Kostprijs

Als je je afvalwater zuivert in een IBA (individuele behandelingsinstallatie voor afvalwater) dan kun je vrijstelling aanvragen voor de bovengemeentelijke bijdrage. Je hebt dan een attest nodig van de burgemeester die 5 jaar geldig is (bron: VMM). De kostprijs van effluent is heel vergelijkbaar met tarieven van alternatieve waterbronnen (bron: Waterfabriek). Effluent uit een bufferbekken kost € 0,73 - € 0,80/m3 (bron: Praktijkgids F2Agri). Wel moet daarnaast nog rekening gehouden worden met de kosten van het transport van het effluent (bron: WATERKETEN).

In samenwerking met