X
GO

Algenbestrijding

Bij opslag van water in een folievijver, een watersilo of een open put dient rekening gehouden te worden met eventuele algenbloei. Algen behoren tot het plantenrijk en hebben bijgevolg licht nodig voor hun groei. De beste methoden om algen te bestrijden is dan ook de afscherming van het water van het licht. Bij een watersilo kan dit door de silo af te dekken met een anti-algenzeil. Bij folievijvers is afscherming van het licht moeilijker en duur. Daarom worden ook andere bestrijdingsmethoden tegen algen met weliswaar wisselend succes toegepast.

Foto: Algengroei in watersilo

 

Lichtafscherming

De meest effectieve techniek om algengroei in het water te voorkomen, blijft nog altijd het afschermen van het water tegen licht, omdat dan geen fotosynthese mogelijk is. In metalen watersilo’s is dit vrij eenvoudig uitvoerbaar met een anti-algenzeil dat lichttoetreding in het watersilo verhindert. Voor kleinere watersilo’s kan dit met een anti-algenzeil over de silo heen. Voor grotere watersilo’s kan een drijvend anti-algenzeil, drijvende vlotten of kunststofbollen gebruikt worden.

Bij foliebassins is het afdekken tegen licht veel moeilijker te realiseren, waardoor veelal naar andere oplossingen gezocht dient te worden. Een drijvend anti-algenzeil kent hier vaak problemen bij hevige wind en het is ook niet uitgesloten dat uiteindelijk zaden gaan kiemen op het zeil en zelfs boompjes bovenop het zeil ontstaan. Systemen met drijvende bollen op het water zijn eveneens gevoelig voor sterke wind en de bollen zijn bovendien erg prijzig.

 

Ultrasone geluidsgolven

Anti-algentoestellen op basis van ultrasone geluidsgolven worden vaak ingezet op open (folie)vijvers. Ultrasone geluidsgolven, d.i. geluid met een frequentie hoger dan 20 kHz, kunnen algen in water afdoden. Vaak worden hier goede resultaten naar algenbestrijding mee bekomen, maar na verloop van tijd kan er soms wel een zekere adaptatie van de algen aan de geluidsfrequentie optreden. Sommige nieuwere toestellen werken op meerdere frequenties. Nadeel van ultrasoontoestellen blijft echter de kostprijs.

 

Waterplanten

Soms wordt aan bepaalde waterplanten (gele lis, eendenkroos, waterpest,…) algenremmende eigenschappen toegeschreven. Sommige planten zouden stoffen in het water brengen die de groei van algen afremmen (allellopathie). Dit effect echter is bij wateropslag op tuinbouwbedrijven niet duidelijk aangetoond.

Bij sommige planten kan het effect ook onrechtstreeks zijn. Eendenkroos zorgt bijvoorbeeld voor een afscherming van het licht in het water. Eendenkroos heeft wel als nadeel dat de groei in het voorjaar vaak trager op gang komt dan de algenbloei zelf en dat het bij afsterving in de winter organisch materiaal achter laat in het water. Een ander onrechtstreeks effect kan zijn dat waterplanten een verblijfplaats vormen voor ander organismen, zoals vb. watervlooien.

Het Waterportaal van Oost-Vlaanderen volgde de ontwikkeling van waterplanten op drijvende vlotten op in een paar folievijvers. Hier bleek vooral het aan de groei krijgen van de waterplanten in water met lage nutriëntenconcentraties een knelpunt. Op waterzuiveringssystemen of in oppervlaktewater met hogere nutriënteninhoud gaan de planten op de drijvende vlotten wel gemakkelijk aan de groei.

 

Beluchting of omroeren van het water

Een oloïd is een roerapparaat dat gebaseerd is op een Zwitserse uitvinding die oorspronkelijk bedoeld was als alternatieve aandrijving voor schepen. Het wordt gebruikt om het water te mengen en te beluchten. Het toestel werkt enkel preventief. Het doodt de algen niet rechtstreeks. Er wordt extra zuurstof in het water gebracht. Een oloïd heeft het voordeel ten opzichte van een klassieke waterpomp dat het water aan een laag energieverbruik in beweging gebracht wordt. Daartegenover staat wel de hoge aanschafkost voor het toestel.

Foto: oloïd

Soms wordt geadviseerd om een oloïd in combinatie met een ultrasoon toestel te gebruiken. Op die manier verbetert de werking van het ultrasoon toestel, omdat het water naar het ultrasoon toestel toegebracht wordt. Deze combinatie maakt de toepassing echter nog duurder. Op zich is de oloïd bovendien een vrij gevaarlijk apparaat (ronddraaiende delen). Er dient zeker op toegezien te worden dat geen spelende (zwemmende) kinderen of andere personen in de buurt van het toestel kunnen komen.

 

Watervlooien

Watervlooien (o.a. Daphnia magna) kunnen grote hoeveelheden algen als voedselbron gebruiken. In een beperkte proefopstelling op het PCG bleken ze effectief te zijn om algenbloei te bestrijden in water. Verder onderzoek is echter nodig om dit ook op praktijkschaal te implementeren. De randvoorwaarden waarin de watervlooien zich ontwikkelen (watertemperatuur, afwezigheid van vissen, wat met filters?,…) dienen eerst verder onderzocht te worden. In principe mogen er bv. in het water geen vissen aanwezig zijn, omdat de watervlooien als voeding voor de vissen kunnen dienen. Waterplanten kunnen dan weer een bescherming vormen voor de watervlooien.

 

Strobalen

In Frankrijk wordt reeds enkele jaren vrij uitgebreid onderzoek gedaan door GIE Fleurs et plantes du Sud-Ouest (Deogratias J.-M.) naar het inzetten van strobalen ter bestrijding van algen in het water. Ook in de UK is veel geëxperimenteerd met deze techniek.

Bij de afbraak van stro in het water komen bepaalde voor algen giftige stoffen vrij. Andere wetenschappers menen dat het vrije zuurstofradicalen zijn die zo schadelijk voor algen zijn. Tegenstanders beweren dat – ondanks het feit dat het zou werken – het de werkelijke oorzaak van de algenbloei niet tegengaat. Gerstestro zou de beste resultaten opleveren. De maximale werking zou echter maar optreden nadat de strobalen al een half jaar in het water dobberen. Voor een optimaal effect zijn er daarom altijd verse en minder verse balen tegelijk nodig.

 

Andere methoden

Er bestaan ook nog andere methoden die met wisselend succes gebruikt kunnen worden. Zo kan het aanzuren van water eveneens gebruikt worden om de groei van algen tegen te gaan. Het voorkomen van nutriënten in het water (geen grondwater, geen drainwater) kan ook de groei van algen belemmeren.

Soms worden ook vissen als graskarpers ingezet, maar deze kunnen via hun uitwerpselen terug nutriënten (voedingsstoffen voor de algen) in het water brengen en kunnen door hun activiteit vuil op de bodem van het waterbekken opwoelen.

Biomiddelen, zoals bacteriënpreparaten, zijn zeer duur voor toepassing op grote waterbassins en moeten normaal vrij frequent toegediend worden. Ze zorgen voor een geleidelijke afdoding van algen. Chemische middelen, zoals waterstofperoxiden, zorgen voor een directe afdoding, maar hebben ook slechts een kortetermijneffect en zijn veel te duur voor behandeling van grote bassins.

In samenwerking met