X
GO

Open put

Een derde soort opslag van hemelwater is de open put. Dit is een uitgegraven vijver, zonder folie. Voorwaarde voor het kunnen aanleggen van een open put is dat de doorlaatbaarheid van de bodem van de open put zeer laag is. Anders zal de waterstand in de open put (zeer) laag zijn of bestaat het gevaar dat de open put in droge perioden vlug droogvalt.

Een voordeel van een open put kan wel zijn dat deze bij voldoende aanvulling met hemelwater zelfs als infiltratiebekken gebruikt kan worden en dat de bodem rond de open put deels als extra waterbuffer voor hemelwater gebruikt kan worden. Op die manier kan meer water gestockeerd worden dan de inhoud van de open put zelf.

Indien het grondwater ondiep zit kan ook dit water in de open put terecht komen. Als er meer water verbruikt wordt dan er jaarlijks via neerslag in komt, dient een open put vergund te worden als een ondiepe grondwaterwinning. De hoeveelheid regenwater die in de put terecht komt mag evenwel volgens de geijkte methode van de geregistreerde m³ afgetrokken worden. Bij uitgraving van grond is tevens het bodemdecreet van toepassing.

Foto: open put

 

Aanleg

Over de aanleg van een open put kunnen we kort zijn. De belangrijkste werkzaamheden zijn de graafwerken en de eigenlijke afwerking van de open put.

Om een open put te verwezenlijken, zijn uiteraard graafwerken nodig. Hierbij komt uitgegraven bodem vrij en is er grondverzet. In het kader van VLAREBO wordt onderscheid gemaakt naargelang de manier waarop de uitgegraven bodem verder gebruikt wordt: als bodem, als bouwstof, in grondreinigingscentrum gereinigd. Op land- en tuinbouwbedrijven wordt de uitgegraven bodem meestal terug als bodem gebruikt. Dit mag enkel als de bodem van een goede milieuhygiënische kwaliteit is en dus aan bepaalde kwaliteitseisen voldoet. Om dit aan te tonen zijn bodembemonsteringen door een erkende bodemsaneringdeskundige en bodemanalyses in een erkend laboratorium nodig. Op basis van de analyseresultaten maakt de erkende deskundige het technisch verslag op. Bij afvoer van de uitgegraven bodem kan eventueel op de plaats van bestemming, afhankelijk van de kwaliteit van de aangevoerde uitgegraven bodem, een studie van de ontvangende grondig noodzakelijk zijn. De aanleg van een open put blijft niet beperkt tot het uitgraven. Aanvoerleidingen, een overloop en een aanzuig voor de pompinstallatie dienen voorzien te worden. Bij een open put worden meestal geen dijken (taluds) geplaatst. Wanneer wel dijken geplaatst worden, moet de bodemsoort voldoende zwaar zijn (zeer lage infiltratiesnelheid), om doorsijpelen van water te vermijden. Dit is op veel plaatsen (bvb. op zandgrond) niet het geval. Daarom blijft een open put in de meeste gevallen volledig onder het maaiveld. Bomen of ander groen worden vaak rond open putten aangeplant. Hierdoor wordt de put vaak beter geïntegreerd in het landschap, maar dit heeft wel als nadeel dat bladval de waterkwaliteit doorgaans negatief beïnvloed. Ook uitwerpselen van eenden, vissen, enz. kunnen voor vervuiling van het water zorgen.

 

Kostprijs, benodigde ruimte, opslagcapaciteit

De kostprijs voor het aanleggen van een open put, bedraagt meer dan alleen het uitgraven van de bodem. Ondermeer het opstellen van het technisch verslag door een erkend bodemsaneringdeskundige kan, o.a. omwille van hoge bemonsterings- en bodemanalysekosten, toch behoorlijk duur uitvallen. Het afwerken van de open put met vb. keien zorgt eveneens voor extra kosten. De benodigde ruimte voor een open put is anders dan voor een foliebassin of een plaatstalen silo. De waterhoogte in een open put is lager dan in een foliebassin of een watersilo. Een open put steekt meestal niet uit boven het maaiveld en het water in de put zakt weg in functie van de diepte van het omringende grondwater. Daartegenover staat wel dat niet enkel de put zelf, maar ook de omringende bodem water kan bergen. Bij aanvoer van hemelwater in de open put kan zo een hemelwaterbel rond de open put gecreeerd worden. Dit zorgt uiteindelijk voor meer beregeningscapaciteit dan de netto-inhoud van de open put zelf. Algemene regels zijn hier echter niet te geven, omdat die van meerdere factoren, zoals bodemsoort, afhankelijk zijn.

In samenwerking met