X
GO

Mogelijke waterbronnen vleesvee- en kalverhouderij

In de vleesvee- en kalverhouderij wordt momenteel vooral grondwater en leidingwater gebruikt en in mindere mate hemelwater. Oppervlaktewater en gezuiverd afvalwater vinden amper hun weg naar de vleesvee- en kalverhouderij.

Hemelwater, oppervlaktewater, ondiep grondwater en zelfs drainagewater kunnen in de toekomst intensiever ingezet worden voor verschillende toepassingen. Volgende tabel geeft het verband weer tussen de alternatieve waterbronnen en de inzetbaarheid ervan vanuit milieutechnisch en ecologische oogpunt voor toepassingen in de vleesveehouderij. Dit volgens de huidige stand van zaken met betrekking tot onderzoek en praktijkervaring.

Tabel: Voorbeelden van alternatieve waterbronnen in de vleesveehouderij


Bron: Best Beschikbare Technieken (BBT) voor de veeteeltsector, VITO 2006 en praktijkervaring van de dienst landbouw van de provincie Oost-Vlaanderen 2011.a

 

Drink- en reinigingswater

Als hemelwater voor zowel drinkwater als reinigingswater gebruikt wordt, is op de meeste melkveebedrijven de hoeveelheid beschikbaar water onvoldoende. In dit geval wordt de grootte van de regenwateropslag hoofdzakelijk bepaald door het beschikbare dakoppervlakte. Berekeningen tonen aan dat bij een bestaand gebouw per 1000m2 dakoppervlakte een ondergrondse regenwateropslag van 50 a 60m3 economisch optimaal is. Aangezien regenwater op de meeste melkveebedrijven niet voldoende is voor de volledige waterbehoefte, blijft een aanvullende waterbron noodzakelijk.

Bij het gebruik van alternatieve waterbronnen is de nodige opslagvoorziening vereist.

Regenwater dat als drinkwater gebruikt wordt, kan het best in een ondergrondse citern opgevangen worden. Bij nieuwbouw is dat relatief eenvoudig aangezien die naast de mestkelder aangelegd kan worden. Bij een bestaande stal is zo’n groot ondergronds regenwaterreservoir echter een kostelijke zaak. Een goedkoper alternatief is dan een open foliebassin of een metalen watersilo.

Alternatieve waterbronnen gebruiken als drinkwater voor het vee kan alleen als de opvang en het gebruik onder gecontroleerde omstandigheden gebeurt. In de praktijk komt dit neer op het volgende: vermijden van een lange stilstand van het water (risico op nitrietvergiftiging), de drinkbakken op de weide geregeld uitspoelen en verversen, de runderen niet laten drinken uit plassen, poelen of beken en het ontsmetten van het water.

Water uit een open put moet meestal een behandeling ondergaan om het bruikbaar te maken als drinkwater voor vee.  Vaak voorkomende normoverschrijdingen zijn zwevende stoffen, nitraat- en nitrietdruk, ammoniumdruk en zware bacteriologische belasting. Verhoogde sulfaat en/of zoutdruk kunnen plaatselijk voorkomen.

Enkel een goede watervoerende waterloop komt in aanmerking om een vertrekbasis te vormen om het water op te waarderen tot drinkwater voor vee.

Nogal wat water wordt versneld afgevoerd via drainage. Drainagewater heeft omwille van de MAP-problematiek een eerder negatieve bijklank. Desondanks werd in het kader van het ADLO-project ‘Goed geboerd, ook zonder diep grondwater’ ook drainagewater op drinkbaarheid voor vee getest. En de resultaten vielen veel beter mee dan oorspronkelijk gedacht. Van alle opgevolgde chemische parameters overschreed enkel – zoals verwacht – de nitraatdruk de drinkwaternorm voor kalveren. Deze overschrijdingen beperken zich evenwel tot de eerste staalname na een moment van bemesten. Bij alle andere staalnames blijft de nitraatdruk onder de drinkwaternormen. Bij de maandelijkse staalname op de 3 betrokken bedrijven werd de drinkwaternorm voor herkauwers zelfs niet overschreden! Op basis van de geanalyseerde parameters kan besloten worden dat het gebruik van drainagewater als drinkwater kan mits :

  • Het drainagewater is afkomstig van eigen percelen. Enkel op deze manier weet je dat er bv geen afvalwater op de moerbuis geloosd wordt. Bovendien heb je op deze manier ook een duidelijk zicht op hoeveel er wanneer bemest wordt. Door gebruik te maken van sneltests kan je ook de nitraatdruk van het drainagewater makkelijk zelf nagaan.
  • Het drainagewater gevangen wordt van percelen die buiten het verzilt gebied gelegen zijn. Met name in de kust- en polderzone zit plaatselijk het zout water zeer oppervlakkig waardoor de zoutdruk te hoog is om dit water als drinkwater te kunnen inzetten.

Drainagewater wordt – zeker in de zomermaanden - gekenmerkt door een verhoogde bacteriologische druk waardoor ontsmetten aangeraden is.

Oriënterende analyses op mogelijke fytodruk in het drainagewater leveren negatieve resultaten op.

Op een aantal bedrijven werd een dieptedrainage aangelegd. Analyseresultaten hiervan leren dat de nitraatproblematiek hier niet speelt. Ook de bacteriologische druk is hier het jaarrond veel lager.

(Bron: lv.vlaanderen.be: Praktijkgids Water in de land- en tuinbouw)

In samenwerking met