X
GO

Mogelijke waterbronnen Vlaamse varkenshouderij

Voor al deze toepassingen wordt momenteel vooral gebruik gemaakt van grondwater, gevolgd door leidingwater. In mindere mate wordt ook hemelwater gebruikt. Oppervlaktewater en gezuiverd afvalwater vinden als waterbron amper hun weg naar het bedrijf.

Grafiek: Aandeel van de verschillende waterbronnen in de varkenshouderij, uitgedrukt als gewogen gemiddelde over de periode 2005-2008 
 

(Bron: Milieudruk vanuit de landbouw op basis van gegevens van het Landbouwmonitoringsnetwerk 2005-2008, departement Landbouw en Visserij, uitgave 2010 (gegevens: AMS-LMN en ADSEI (Algemene Directie Statistiek en Economische Informatie))

Bovenstaande grafiek toont aan dat te vaak hoog kwalitatief water wordt gebruikt voor toepassingen die dit niet vereisen. Volgende tabel geeft een aantal voorbeelden van alternatieve waterbronnen die vanuit milieutechnisch en ecologisch oogpunt kunnen ingezet worden voor specifieke toepassingen in de varkenshouderij.

 

Tabel: Voorbeelden van bruikbare alternatieve waterbronnen  in de varkenshouderij

Bron: Best Beschikbare Technieken (BBT) voor de veeteeltsector. , VITO 2006 en praktijkervaring van de dienst landbouw van de provincie Oost-Vlaanderen 2011)a.

 

Drinkwater

​Voor de toepassing van drinkwater kan ondiep grondwater aangewend worden. Ondiep grondwater kan plaatselijk wel een te hoog ijzergehalte hebben, wat smaakafwijking en verstopte leidingen kan veroorzaken. De investering in een ontijzering kan dan noodzakelijk zijn. Een tweejaarlijkse analyse is een strikt minimum.

Hemelwater als drinkwater voor dieren helpt heel wat grondwater besparen. Op een varkensbedrijf daalt dit zelfs tot een mogelijke invulling van 20 tot 30 % van de drinkwaterbehoefte. Het is het beschikbare dakoppervlak dat de beperkende factor is. Uiteraard komt alleen hemelwater van geschikte kwaliteit in aanmerking. Op varkensbedrijven kan het ammoniumgehalte in het hemelwater afkomstig van varkensstallen te hoog zijn om als drinkwater voor dieren te gebruiken. Menging met andere waterbronnen kan dan een oplossing zijn. Om bacteriologische verontreinigingen in het hemelwater uit te schakelen, is ontsmetting van het water noodzakelijk.

Nogal wat water op landbouwpercelen wordt versneld afgevoerd via drainage. Drainagewater heeft omwille van de MAP-problematiek een eerder negatieve bijklank. Desondanks werd in het kader van het ADLO-project ‘Goed geboerd, ook zonder diep grondwater’ ook drainagewater op drinkbaarheid voor vee getest. En de resultaten vielen veel beter mee dan oorspronkelijk gedacht. Van alle opgevolgde chemische parameters overschreed enkel – zoals verwacht – de nitraatdruk de drinkwaternorm voor varkens en kippen. Deze overschrijdingen beperken zich evenwel tot de eerste staalname na een moment van bemesten. Bij alle andere staalnames blijft de nitraatdruk onder de drinkwaternormen. Bij de maandelijkse staalname op de 3 betrokken bedrijven werd de drinkwaternorm voor herkauwers zelfs niet overschreden! Op basis van de geanalyseerde parameters kan besloten worden dat het gebruik van drainagewater als drinkwater kan mits:

  • Het drainagewater is afkomstig van eigen percelen. Enkel op deze manier weet je dat er bv geen afvalwater op de moerbuis geloosd wordt. Bovendien heb je op deze manier ook een duidelijk zicht op hoeveel er wanneer bemest wordt. Door gebruik te maken van sneltests kan je ook de nitraatdruk van het drainagewater makkelijk zelf nagaan.
  • Het drainagewater gevangen wordt van percelen die buiten het verzilt gebied gelegen zijn. Met name in de kust- en polderzone zit plaatselijk het zout water zeer oppervlakkig waardoor de zoutdruk te hoog is om dit water als drinkwater te kunnen inzetten.

Drainagewater wordt – zeker in de zomermaanden - gekenmerkt door een verhoogde bacteriologische druk waardoor ontsmetten aangeraden is.
Oriënterende analyses op mogelijke fytodruk in het drainagewater leveren negatieve resultaten op.

Op een aantal bedrijven werd een dieptedrainage aangelegd. Analyseresultaten hiervan leren dat de nitraatproblematiek hier niet speelt. Ook de bacteriologische druk is hier het jaarrond veel lager.

Met oppervlaktewater als drinkwater voor dieren moet heel voorzichtig omgesprongen worden. De kwaliteit is teveel aan schommelingen onderhevig en zonder grondige voorzuivering zijn de risico’s te groot. Actieve koolfiltratie in combinatie met een bacteriologische zuivering is noodzakelijk. Een groot opvangbekken dat afgesoloten kan worden van de waterloop, is ook aangeraden. Net zoals een jaarlijkse analyse van het water.

 

Reinigingswater voor stallen en landbouwmachines

Vanuit milieu-oogpunt is het niet aanvaardbaar om water van hoge kwaliteit zoals leidingwater en diep grondwater te gebruiken voor de reiniging van de stal en de landbouwmachines. Hemelwater, proper oppervlaktewater, drainagewater en zelfs effluent van de eigen waterzuivering of mestverwerkingsinstallatie zijn goede alternatieven. Ook voor de voeding van luchtwassers is hemelwater uitstekend geschikt.

(Bron: lv.vlaanderen.be: Praktijkgids Water in de land- en tuinbouw)

In samenwerking met