X
GO

Mogelijke waterbronnen melkveehouderij

Momenteel wordt er vooral grondwater en leidingwater gebruikt en in mindere mate hemelwater. Oppervlaktewater en gezuiverd afvalwater vinden amper hun weg naar het melkveebedrijf.

 

Drinkwater

Bij gebruik van ander water dan leidingwater als drinkwater voor koeien, legt het IKM (Integrale Kwaliteitszorg Melk) een tweejaarlijkse analyse op om de waterkwaliteit te bepalen. Het drinkwater van de koeien in de stal moet dan minimaal aan de kwaliteitseisen drinkwater herkauwers voldoen.

Hemelwater als drinkwater voor de dieren helpt heel wat grond- en leidingwater besparen. Let op een goede aanleg van de hemelwaterinstallatie en opvang om het hemelwater zo zuiver mogelijk te houden. Om bacteriologische verontreinigingen in het hemelwater uit te schakelen, wordt het water best ontsmet.

Landbouwbedrijven maken vaak gebruik van ondiep grondwater. Ondiep grondwater kan plaatselijk wel een te hoog ijzergehalte hebben, waardoor ontijzering noodzakelijk kan zijn. Om de kwaliteit van het grondwater goed te kunnen volgen, is een jaarlijkse tot driejaarlijkse analyse aangeraden. 

Nogal wat water wordt versneld afgevoerd via drainage. Drainagewater heeft omwille van de MAP-problematiek een eerder negatieve bijklank. Desondanks werd in het kader van het ADLO-project ‘Goed geboerd, ook zonder diep grondwater’ ook drainagewater op drinkbaarheid voor vee getest. En de resultaten vielen veel beter mee dan oorspronkelijk gedacht. Van alle opgevolgde chemische parameters overschreed enkel – zoals verwacht – de nitraatdruk de drinkwaternorm voor varkens en kippen. Deze overschrijdingen beperken zich evenwel tot de eerste staalname na een moment van bemesten. Bij alle andere staalnames blijft de nitraatdruk onder de drinkwaternormen. Bij de maandelijkse staalname op de 3 betrokken bedrijven werd de drinkwaternorm voor herkauwers zelfs niet overschreden! Op basis van de geanalyseerde parameters kan besloten worden dat het gebruik van drainagewater als drinkwater kan mits:

  • Het drainagewater is afkomstig van eigen percelen. Enkel op deze manier weet je dat er bv geen afvalwater op de moerbuis geloosd wordt. Bovendien heb je op deze manier ook een duidelijk zicht op hoeveel er wanneer bemest wordt. Door gebruik te maken van sneltests kan je ook de nitraatdruk van het drainagewater makkelijk zelf nagaan
  • Het drainagewater gevangen wordt van percelen die buiten het verzilt gebied gelegen zijn. Met name in de kust- en polderzone zit plaatselijk het zout water zeer oppervlakkig waardoor de zoutdruk te hoog is om dit water als drinkwater te kunnen inzetten.

Drainagewater wordt – zeker in de zomermaanden - gekenmerkt door een verhoogde bacteriologische druk waardoor ontsmetten aangeraden is.

Oriënterende analyses op mogelijke fytodruk in het drainagewater leveren negatieve resultaten op.

Op een aantal bedrijven werd een dieptedrainage aangelegd. Analyseresultaten hiervan leren dat de nitraatproblematiek hier niet speelt. Ook de bacteriologische druk is hier het jaarrond veel lager.

Met oppervlaktewater als drinkwater voor het vee moet heel voorzichtig worden omgesprongen. De kwaliteit is te veel aan schommelingen onderhevig en zonder grondige voorzuivering zijn de risico’s te groot. Actieve koolfiltratie in combinatie met bacteriologische zuivering is noodzakelijk. Een groot opvangbekken, dat kan worden afgesloten van de waterloop, is ook aangeraden, net zoals een jaarlijkse wateranalyse.

 

Reinigingswater melkinstallatie

Voor het reinigen van de melkinstallatie en de koeltank legt het IKM water van een kwaliteit voor menselijke consumptie op. Bijgevolg komt enkel leidingwater en hoog kwalitatief grondwater (na analyse) hiervoor in aanmerking. Wordt er geen leidingwater gebruikt voor het reinigen van melkwinningsapparatuur, dan eist IKM dat het gebruikte water tweejaarlijks geanalyseerd wordt en minimaal voldoet aan de eisen van de IKM-normen reinigingswater voor melkwinningsapparatuur.

 

Reinigingswater stallen en landbouwmachines

Vanuit milieu-oogpunt is het niet aanvaardbaar om hoog kwalitatieve waterbronnen zoals leidingwater en diep grondwater te gebruiken voor de reiniging van de stallen en landbouwmachines en als basisvloeistof voor gewasbeschermingsmiddelen. Voor al deze toepassingen zijn ook geen normen opgelegd. Hemelwater, drainagewater, proper oppervlaktewater en zelfs effluent van de eigen waterzuivering zijn goede alternatieven. Enkel voor het reinigen van de kalverhokjes wordt het best water met minstens de kwaliteit van hemelwater gebruikt.

(Bron: lv.vlaanderen.be: Praktijkgids Water in de land- en tuinbouw)

In samenwerking met